Dagboek van de missiezusters in Congo
Gent, februari 1924
Liefste dagboek,
Vandaag kreeg ik een brief. Een brief voor mij alleen. En in die brief één vraag: “Wil je vertrekken naar Congo om daar voor minstens 10 jaar te werken?”
Mijn gevoelens dwarrelen door elkaar: twijfel, angst om het bekende achter te laten, maar ook nieuwsgierigheid en drang naar het onbekende, zin in een groot avontuur,…
Gelukkig voldoe ik aan veel voorwaarden.
Ik heb mijn eeuwige geloften afgelegd. Ik ben minstens 25 jaar. En dit is een lastige: wie gaat, heeft liefst geen ouders meer, omdat je niet weet of je hen ooit nog weer zal zien.
Als ik “ja” zeg, dan laat ik mijn ouders en familie hier in België voorgoed achter, wetende dat ik niet zomaar kan terugkeren, wetende dat we elkaar misschien nooit meer zullen zien en dat ik misschien zelfs in Congo zal overlijden…
Over dit alles moet ik goed nadenken. Alleen ik kan hier een beslissing in nemen. Het is aan mij! En ik zeg volmondig “ja”!
PS: hoeveel van mijn medezusters zouden ook zo een brief gekregen hebben?
Gent, 28 april 1926
Liefste dagboek,
Vandaag, na onze maaltijd, werd het even vreugdevol stil aan tafel.
Zuster Alma heeft ons een brief geschreven, met nieuws over Congo.
De kogel is door de kerk. Ik mag mee!
Lourdes, den 28 April 1926.
Ave Maria'.
Beminde Moeder en Zusters,
God zy gedankt! Het is thans bepaald beslist dat onze 5 Missiezusters op Zaterdag, 29 mei a. om 2 uren namiddag met den Thysville, naar Congo zullen heenvaren! Blyde langverwachte vertrekdag, over eenigen tyd in twyfel getrokken, nu bevestigd door een telegram van Mgr De Cleene.
Hoe gelukkig bevinden zich thans de 5 uitverkoren zielen ! Hoe innig deelen wy allen in hun geluk niet waar? Hoe belangstellend hebben we stap voor stap al de toebereidselen tot de groote reis gevolgd en ieder heeft gulhartig het zyne bygedra-gen waarvoor nogmaals in naam onzer beminde Algemeene Oversten in naam onzer Missionarissen, in naam der gansche Congregatie, hartelyk dank'.
Doch nu nog komen we bedelen.. Geen geld ditmaal. dochvurige gebeden, offerkens en vertervingen (sic!) opdat onze Zusters een goede retret (sic!) zouden mogen doen, opdat de toebereidselen tot de reis in orde gebracht, opdat de reis voorspoedig weze, opdat ze vooral veel heel veel goed zouden mogen doen aan onze arme Congo-landers en steeds edelmoedig aan den goeden God het grootsche offer mogen brengen. Zoo zullen we ook ietwat van hun verdiensten dee-len en Jezus zielendorst helpen laven. Dit geve ons Jezus door Maria.
Voor de Algemeene Oversten.
De Procuraters der Missie.
[Handtekening: Zr M. Alma]
Aankondigingsbrief van vertrek eerste vijf missiezusters (Oostakker-Lourdes, 28 april 1926)
Waarom stuurde de Congregatie haar zusters op missie?
Er waaide een nieuwe wind door de Kerk. Rome moedigde de congregaties expliciet aan zich te engageren in evangelisatiewerk. De inspiratie kwam uit de Bijbel, bijvoorbeeld uit het boek Jesaja hoofdstuk 49:6 waar God zegt:
“Ik stel U tot licht voor de heidenen, om mijn heil te doen reiken tot de grenzen der aarde!”
De Zusters voelden zich aangesproken door het ideaal van de Kindsheid Jesu om gezonden te worden naar de armen, de zieken, de kinderen: de mensen die het meest nood hadden aan steun. Ze werden sterk aangesproken door de materiële, morele en vooral religieuze nood van de Congolezen.
Maar niet alle zusters die in de loop van de tijd naar Congo reisden, hadden grootse theorieën: ze waren bezield, geraakt. Ze gingen gewoon, niet om zieltjes te winnen, maar om van dienst te zijn, vooral in zorg en onderwijs.
Daarom zeiden ze “ja”.
Antwerpen, 29 mei 1926
Liefste dagboek,
Wat een bewogen dag! Vandaag zijn we eindelijk vertrokken uit de haven van Antwerpen met de Thysville, dit machtige schip dat ons naar Congo zal varen. Al een paar maanden leefden we naar dit moment toe.
Veel familie wuifde de zusters uit.
Onze familie en medezusters waren gekomen om ons uit te wuiven. Dit afscheid was een van de moeilijkste momenten uit mijn leven. Ik zag ze achterblijven op de kade en wij, … wij zijn vertrokken voor een maandenlange reis.
Met 5 zijn we, uitgekozen uit de 80 medezusters die ook die bewuste brief kregen en ook “ja” hebben gezegd: zuster Anna, zuster Theodora, zuster Vigili, zuster Joséphine en ik. Wij voelen ons echte avonturiers, echte pioniers.
Ik ben dankbaar dat we eerst nog naar Oostakker zijn gegaan, naar de Mariagrot, om Maria’s zegen te vragen. Ik geloof er vast in dat zij ons behouden naar Congo brengt.
Eerste missiereis met de eerste vijf pioniers: V.l.n.r. zuster Anna, zuster Gonzaga, zuster Theodora, zuster Vigilia en zuster Joséphine
Op het dek van de Thysville bij vertrek vanuit Antwerpen (29 mei 1926).
Leopoldstad, 19 juni 1926
Liefste dagboek,
21 dagen varen later en daar is Leopoldstad. Ons verblijf in Inongo, dat nog een heel stuk noorderlijker ligt, is nog niet klaar. Onze volgende tussenstop ligt maar liefst 8 dagen van hier.
Situering projecten van de Zusters Kindsheid Jesu in Congo (kaart 1930)
Inongo, 29 augustus 1926
Liefste dagboek,
Eindelijk zijn we op onze eindbestemming Inongo aangekomen. Drie maanden lang hebben we naar dit moment uitgekeken. Het was al bij al een zeer voorspoedige reis, “behalve dat we één dag hebben vastgezeten op het zand en op het Lac (het meer Mai-Ndombe) in een draaikolk terecht kwamen. Goddank, na drie uren van alle mogelijke manoeuvers zijn we er weer uitgeraakt. ‘t Had ook anders kunnen zijn.”
Gelukkig hebben we ondertussen, met alle gevaren onderweg, stalen zenuwen gekweekt.
Bij onze aankomst werden we hartelijk verwelkomd door de Paters van Scheut en zijn we eerst naar de kerk gegaan.
Daarna zagen we ons huis. De paters hadden het al grotendeels gereedgemaakt. En we hebben ook een tuin, met genoeg groenten en fruit om te eten.
Benieuwd wat de dag van morgen brengt.
Aan de slag!
De eerste stop was de kerk (29 augustus 1926).
V.l.n.r. zuster Joséphine, zuster Theodora, mgr. De Cleene, zuster Anna, pater Gilliard, zuster Vigilia, zuster Gonzaga.
Schrijf jij het verhaal verder?
Ben jij bereid om in een project te stappen zonder zekerheid?
Hoeveel durf en vertrouwen toon jij bij nieuwe activiteiten?
In hoeverre ben jij missionair beschikbaar?
Missionair beschikbaar?
Missionaire beschikbaarheid betekent dat je open in het leven staat en bereid bent om iets te betekenen voor anderen, gewoon daar waar je bent.
Je leeft niet alleen voor jezelf, maar houdt je ogen open voor mensen die je kunt helpen, steunen of inspireren – met wie je bent en wat je kunt
Of iets losser gezegd:
Je neemt tijd voor mensen, ook als dat niet gepland was.
Je durft jezelf te tonen, met je vragen, je geloof (of twijfel) en je keuzes.
Je staat open voor nieuwe ervaringen, andere mensen en onverwachte kansen.
Je beseft: wat ik doe, hoe ik leef en hoe ik met anderen omga, maakt verschil.
Missionaire beschikbaarheid is dus niet “iets extra doen voor de kerk”, maar gewoon echt aanwezig zijn in je dagelijkse leven – op school, je werk, in je sportclub, online, bij vrienden – en daar laten zien waar je voor staat.
Niet perfect, maar wel authentiek.
Aan de slag!